Rys. 1. Porównanie kosztów zakupu pelletu z kosztami zakupu energii elektrycznej zużywanej przez pompę ciepła przy dostarczaniu tej samej ilości ciepła – 17 000 kWh rocznie. Wariant cenowy pelletu 1500 zł/t  jest hipotetyczny. Uwzględniono różne poziomy sezonowej efektywności SCOP pompy ciepła. Różnice kosztów na grafice obliczono przed zaokrągleniem wyników do pełnych złotych.

W analizie porównujemy koszt dostarczenia tej samej ilości użytecznego ciepła do ogrzania budynku, a nie jednostkowe ceny nośników energii. Założenia cenowe to średni koszt energii elektrycznej wraz z dystrybucją dla przyjętego profilu zużycia w taryfie G12w – około 0,89 zł/kWh brutto – oraz średnia cena pelletu 2260 zł/t, zgodnie z analizą PORT PC opartą na danych PAS i zestawieniu POBE za III kwartał 2026 r.

Cztery tony pelletu przy wartości opałowej 5 kWh/kg zawierają 20 000 kWh energii. Przy sezonowej sprawności kotła 85 proc. oznacza to około 17 000 kWh użytecznego ciepła. Tę samą ilość ciepła przyjęto jako punkt odniesienia dla pompy ciepła. Parametry mają charakter modelowy i pozwalają porównać koszt energii potrzebnej do zaspokojenia tego samego zapotrzebowania.

Sezonowa efektywność SCOP zmienia ilość kupowanego prądu

Pompa ciepła przy SCOP = 3 potrzebuje do dostarczenia 17 000 kWh ciepła około 5667 kWh prądu. Przy średniej cenie energii elektrycznej wraz z dystrybucją 0,89 zł/kWh dla przyjętego profilu w taryfie G12w kosztuje to około 5043 zł. Przy SCOP = 4 zużycie energii elektrycznej spada do 4250 kWh, a koszt 17 000 kWh ciepła do około 3783 zł. Przy SCOP = 5 potrzeba już tylko 3400 kWh energii elektrycznej za 3026 zł.

W porównaniu z wydatkiem 9040 zł na pellet daje to roczną różnicę odpowiednio: około 4000 zł, 5260 zł lub 6010 zł na korzyść pompy ciepła. Dla wariantu SCOP = 4 koszt kupowanej energii jest o około 58 proc. niższy niż wydatki na pellet. Osiągnięcie takiego wyniku w konkretnym domu wymaga odpowiadającej mu rzeczywistej efektywności instalacji z pompą ciepła.

Scenariusz porównawczy: pellet po 1500 zł/t

Dla porównania PORT PC pokazuje także hipotetyczny, korzystny dla pelletu wariant przy cenie 1500 zł/t. Cztery tony tego paliwa kosztowałyby 6000 zł. Przy tej samej cenie energii elektrycznej co wcześniej (0,89 zł/kWh) koszt dla pompy ciepła wynosiłby 5043 zł przy SCOP = 3, 3783 zł przy SCOP = 4 i 3026 zł przy SCOP = 5. Nawet w tym scenariuszu koszt kupowanej energii pozostaje niższy po stronie pompy ciepła. Wariant 1500 zł/t nie jest prognozą ani informacją o powszechnie dostępnej ofercie.

Porównanie pokazuje, że o rachunku decydują równocześnie cena nośnika energii i efektywność urządzenia. Dlatego wszystkie warianty odnosimy do tej samej ilości użytecznego ciepła.

Co dokładnie porównujemy?

Kwota 9040 zł po stronie kotła oznacza wyłącznie zakup pelletu. Nie obejmuje kosztów prądu zużywanego przez kocioł, czyszczenia komina, serwisu, transportu ani czasu obsługi paliwa. Kwoty dla pompy ciepła to koszt zakupu energii elektrycznej wraz z dystrybucją według przyjętej stawki średniej. Porównujemy więc koszt kupowanej energii, a nie pełny koszt eksploatacji.

Poza porównaniem pozostają nakłady inwestycyjne, finansowanie i serwis obu technologii. Nie wyznaczamy na tej podstawie okresu zwrotu. Cena energii elektrycznej 0,89 zł/kWh jest założeniem modelowym; rzeczywisty koszt zależy m.in. od wybranej taryfy i profilu zużycia oraz parametrów instalacji.

Termomodernizacja obniża zapotrzebowanie na ciepło, a w przypadku pompy ciepła może dodatkowo umożliwić niższą temperaturę zasilania. Przedstawione liczby opisują przyjęty scenariusz cenowy i nie są prognozą rachunków na kolejne lata.

Wniosek jest prosty: o kosztach ogrzewania nie decyduje sama cena paliwa lub prądu, ale również efektywność urządzenia i ilość energii, którą trzeba kupić.

Koszt ciepłej wody – z pompą może być taniej o ponad 70 proc.

Przy zużyciu 200 l ciepłej wody dziennie, podgrzewanej z 10°C do 55°C, roczne zapotrzebowanie na użyteczne ciepło wynosi około 3820 kWh. Tę ilość ciepła odniesiono zarówno do kosztów zakupu energii elektrycznej potrzebnej pompie ciepła do jego dostarczenia, jak i do kosztów zakupu pelletu, który trzeba w tym celu spalić w kotle.

Średnioroczna efektywność pomp ciepła w funkcji przygotowania ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) zwykle jest niższa niż przy ogrzewaniu pomieszczeń i mieści się najczęściej w zakresie od 2,7 do 3,3. Zakładając średnią wartość efektywności 3,0, pompa ciepła potrzebuje około 1273 kWh energii elektrycznej, aby dostarczyć 3820 kWh ciepła. Przy średniej cenie energii elektrycznej 0,89 zł/kWh w przyjętym profilu taryfy G12w koszt przygotowania c.w.u. przez pompę ciepła wyniesie około 1133 zł/rok.

Pompa daje jednak wiele dodatkowych możliwości obniżenia tego kosztu. Jedną z nich jest przesunięcie jej pracy w funkcji ładowania zasobnika c.w.u. do tańszych godzin w taryfie G12w. Średnia cena energii elektrycznej spada wówczas do 0,65 zł/kWh, a koszt przygotowania ciepłej wody do około 828 zł/rok. Z kolei w modelowym wariancie wykorzystania taryfy dynamicznej, przy ładowaniu zasobnika c.w.u. w maksymalnie trzech najtańszych godzinach każdej doby, średnia cena energii obniży się do 0,455 zł/kWh, co daje roczny koszt przygotowania c.w.u. 580 zł. Jeśli pompa ciepła współpracuje z instalacją fotowoltaiczną, korzystną opcją kosztową jest również wykorzystywanie do przygotowania c.w.u. nadwyżek wyprodukowanej energii elektrycznej.

Dla kotła na pellet z zasobnikiem, przy sprawności układu 80 proc., wartości opałowej pelletu 5 kWh/kg i cenie 2260 zł/t, koszt paliwa potrzebnego do uzyskania tej samej ilości energii na przygotowanie ciepłej wody to kwota około 2160 zł/rok. Różnica kosztów na korzyść pompy wynosi więc w przyjętym profilu taryfy G12w około 1027 zł/rok, a jeśli przesunie się pracę pompy do tańszych godzin − 1332 zł/rok. W wariancie z taryfą dynamiczną różnica sięga około 1580 zł/rok. Niższą sprawność układu z kotłem na pellet – na poziomie 80 proc. względem 85 proc. dla ogrzewania pomieszczeń − przyjęto, aby uwzględnić pracę zasobnikową całego układu.